'Napalm-meisje' was in 2018 in Alblasserdam, maar wie maakte nu die iconische foto?

17 september 2025 • 09:46 door Hennie van der Zouw

ALBLASSERDAM - Op vrijdag 18 mei 2018 was een wereldberoemde vrouw op bezoek in ons dorp. Kim Phuc, misschien beter bekend als het 'napalmmeisje' van de in 1972 in de Vietnam oorlog genomen iconische foto van een vluchtend, naakt, door napalm gehavend meisje, was die vrijdag 18 mei te gast in het Cultureel Centrum Landvast.

Op vrijdag 16 mei 2025 verscheen er echter ineens het volgende bericht in de pers:

Twijfel World Press over foto 1973

World Press Photo twijfelt wie de maker is van de foto die in 1973 tot winnaar werd uitgeroepen. Tot duidelijk is wie de auteur is, wordt hij niet meer aan iemand toegeschreven. De foto toont een meisje van 9 in de Vietnam-oorlog, naakt en zwaargewond op straat na een Amerikaans napalmbombardement. De twijfel volgt op de documentaire 'The Stringer.' Daarin word gesteld dat niet AP-fotograaf Nick Ut de maker was, maar een plaatselijke freelancer, een zekere Nguyen Thanh Nghe. World Press Photo noemt het, na eigen onderzoek, aannemelijk dat de foto is gemaakt door deze Nguyen Thanh Nghe of Huynh Cong Phuc, en maakt verdeer de opmerking "Opheldering is nodig."

Het volgende bericht verscheen in mei 2018 op Alblasserdam.net:

Napalmmeisje Kim Phuc in Landvast

ALBLASSERDAM - Napalmmeisje Kim Phuc is op vrijdag 18 mei te gast in Alblasserdam. Het gezicht van de Vietnamoorlog komt voor het eerst naar Nederland ter gelegenheid van haar boek dat op 15 mei verschijnt. Initiatiefnemer boekhandel de Schuilplaats en de Bibliotheek AanZet Alblasserdam werken samen om Phuc te ontvangen in Cultureel Centrum Landvast.

Op 8 juni 1972 nam fotograaf Nick Ut de iconische foto die ons beeld van de Vietnamoorlog voorgoed veranderde. Een foto waarop een 9-jarig meisje wanhopig wegrent voor de vlammen van napalmbommen. De Vietnamese Kim Phuc werd ‘het napalmmeisje’ en daarmee kreeg deze onmenselijke oorlog ineens een gedaante.

Kim Phuc woonde met haar familie in het dorpje Trang Bang, toen het werd gebombardeerd met napalm. Ze liep derdegraads brandwonden op, die zo ernstig waren dat ze het niet zou overleven. Na een lange periode in het ziekenhuis was het toch mogelijk om terug te keren naar huis, hoewel zij vandaag de dag nog steeds last heeft van haar brandwonden.

Begin jaren ’80 werd Kim Phuc ontdekt als het meisje in de foto en lange tijd werd zij door de Vietnamese overheid gebruikt voor hun communistische propaganda. Uiteindelijk kreeg zij toch toestemming om medicijnen te gaan studeren in Cuba. Tegenwoordig woont zij met haar man en twee zoons in Canada.

Haar levensverhaal

15 mei 2018 verschijnt bij uitgeverij Boekencentrum het boek waarin zij haar levensverhaal vertelt. In dit aangrijpende boek vertelt ze het verhaal van haar jeugd, het heftige moment van de foto en haar lange weg naar genezing en vrede. Het napalmmeisje is een schrijnend verhaal over de oorlog in Vietnam en hoe een jong leven in een handomdraai verwoest kan worden. Maar ook is het een hoopgevend boek over de veerkracht die Kim vond in de liefde en genade van God.

Kim Phuc in Alblasserdam

Op 18 mei, vanaf 19.30 uur, heeft Kim Phuc haar verhaal vertellen en werd ze geïnterviewd door ds. Hans van Walsum. Dit was haar eerste bezoek aan Nederland. Er was vertaling aanwezig. Ook was er ruimte voor vragen vanuit het publiek, voor ontmoeting en voor signeren van het boek dat op deze avond verkrijgbaar was.
De Bibliotheek AanZet Alblasserdam, boekhandel De Schuilplaats en uitgeverij Boekencentrum werkten samen om er een onvergetelijke ontmoeting van te maken.

Foto boven deze column: De cover van haar boek en Kim Phuc nu.

Zie ook:

https://magazines.defensie.nl/defensiekrant/2024/21/03_foto-die-oorlogsbeeld-voor-eeuwig-veranderde_21

https://www.youtube.com/watch?v=6L_MZ1ttsEE

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Stringer

Op Wikipedia is het volgende levensverhaal van Kim Phuc te vinden:

Phan Thị Kim Phúc (2 april1963), ook bekend als Kim Phuc of ook wel als het "napalmmeisje", werd bekend doordat zij als 9-jarige naakt met napalm op haar lichaam te zien was op de bekendste foto uit de Vietnamoorlog. De foto haalde wereldwijd de voorpagina's van kranten en droeg hierdoor bij aan het groeiende verzet tegen de oorlog die hiermee een gezicht had gekregen. Degene die de foto nam, Nick Ut, heeft er de Pulitzer-prijs en World Press Photo mee gewonnen. In 2025 is in twijfel getrokken wie de foto nu echt heeft genomen.

De foto werd gemaakt op 8 juni1972, nadat er een napalmaanval was geweest in haar woonplaats Trảng Bàng. Het dorp was gebombardeerd door een Zuid-Vietnamese bommenwerper om vermeende strijders van de Vietcong te verjagen. Ze vatte zelf vlam door de napalm, waardoor haar kleren verbrandden. Zonder kleren rende Kim de hoofdweg bij Trảng Bàng op, waar zij werd vastgelegd op de foto. De fotograaf, Nick Ut, bracht haar vervolgens met de auto naar een ziekenhuis. Als gevolg van de napalm liep zij derdegraadsverbrandingen op aan haar rug en haar armen. Ruim een maand verkeerde ze in kritieke toestand. Ze kreeg bloedtransfusies en huidtransplantaties. Ze heeft een jaar in een Vietnamees ziekenhuis gelegen, is in 1984 in Duitsland geopereerd en ondervindt nog steeds gezondheidsproblemen.

Op de terugreis van haar huwelijksreis van Cuba naar Moskou verliet Kim met haar man het vliegtuig tijdens een tussenlanding in Gander, Canada. Kim en haar man vroegen politiek asiel aan en wonen sindsdien in Canada, waar Kim haar eigen stichting heeft opgericht: Kim Foundation, een organisatie die kinderen helpt die slachtoffer geworden zijn van oorlogen. Op 10 november 1994 werd Kim Phuc uitgeroepen tot Goodwill Ambassadeur voor UNESCO.

In 2015 kreeg ze een nieuwe reeks laserbehandelingen in het Dermatology and Laser Institute van Miami.

Het verhaal over de film The Stringer: (Vertaald vanuit het Engels)

'The Stringer: The Man Who Took the Photo' is een documentaire uit 2025, geregisseerd door Bao Nguyen. Gebaseerd op de Vietnamoorlogfoto 'The Terror of War,' beter bekend als Napalm Girl, waarop Phan Thi Kim Phuc te zien is terwijl zij wegrent voor een napalmaanval, stelt de film de vraag of de juiste fotograaf wel is gecrediteerd. De film presenteert een twee jaar durend onderzoek naar de kwestie, waarbij wordt gesteld dat de foto is gemaakt door een 'stringer' oftewel een freelance journalist, genaamd Nguyen Thanh Nghe, in plaats van de officieel gecrediteerde fotograaf Nick Ut.

De film ging in première op het Sundance Film Festival op 25 januari 2025. De film werd op het laatste moment geselecteerd voor het festival, nadat hij op 7 januari aan de line-up was toegevoegd. Nghe was aanwezig bij de première. Daar, zei hij, "Ik heb de foto genomen."

De Associated Press (AP) heeft voortdurend weerleggende beweringen en bewijs tegen de film gepresenteerd, voornamelijk met een uitgebreid rapport dat in de loop van zes maanden is geschreven, evenals ondersteunende verklaringen van Ut, Phuc en zijn collega's. Ut overweegt nu een zaak wegens smaad.

Achtergrond en beschuldigingen

'The Terror of War,' de foto die centraal staat in het onderzoek van de documentaire
De beruchte foto van Phuc, destijds negen jaar oud, werd genomen op 8 juni 1972, na een napalmaanval van de luchtmacht van de Republiek Vietnam op het dorp Trảng Bàng. De foto wordt beschouwd als een van de beroemdste foto's aller tijden en werd en wordt nog steeds toegeschreven aan Ut.

Nguyens film onderzoekt of de foto daadwerkelijk is gemaakt door een fotocorrespondent, die beweert dat deze opzettelijk ten onrechte aan Ut is toegeschreven. Fotograaf en medeoprichter van VII Photo Agency Gary Knight leidde het twee jaar durende onderzoek dat culmineerde in de film 'The Stringer'; hij had tien jaar eerder geruchten gehoord over de onjuiste bronvermelding van de foto "tijdens een reünie van Vietnam-veteranenjournalisten". Knight hoorde het specifiek van Carl Robinson, een fotoredacteur bij het AP-bureau in Saigon in 1972.

Voor 'The Stringer' ontmoetten Knight en Robinson elkaar in 2022, waarna de ruzie in de film vorm begon te krijgen. Robinson beweerde dat hij "film had ontvangen van Ut en twee Vietnamese stringers, waaronder een wiens naam hij zich niet kon herinneren en die geen vaste freelancer bij AP was en dat hij de negatieven nauwgezet had gelabeld, volgens de normen van AP." De foto met de voorkant die later bekend zou worden als "Napalm Girl" werd gekozen door Horst Faas, beeldredacteur bij AP; volgens Robinson zei Faas dat hij de foto met de voorkant aan Ut toeschreef, met name door te zeggen: "maak er Nick Ut van." Volgens Robinson was de onrechtmatige toeschrijving van de foto een publiek geheim en een doofpotaffaire bij AP. (Knight beweerde, als mogelijke motivatie, dat Faas het had gedaan om Ut te helpen, wiens broer in 1965 was vermoord.) De foto werd vervolgens wereldwijd verspreid en won uiteindelijk een Pulitzerprijs voor Breaking News Photography voor Ut.

Knight ontdekte mogelijk bewijs dat de foto van "Napalm Girl" in feite door Nghe was genomen, die deze en andere foto's vervolgens voor 20 dollar aan AP verkocht. (Nghe was destijds chauffeur voor NBC en tevens freelancer. Zijn zwager, Tran Van Than, die voor de film werd geïnterviewd, bevestigde dat hij die dag met Nghe naar het kantoor van AP was gegaan. In totaal bevat de film 55 interviews met vele personen, waaronder journalisten die in 1972 in het dorp aanwezig waren. Interviews met Ut of Phuc ontbreken echter.......

Knight ging vervolgens naar het kantoor van Associated Press in Londen om de film en de bevindingen te bespreken. Knight wilde de archieven van de pers zien, maar AP wilde eerst het onderzoek naar de film inzien. Knight vroeg vervolgens om een overeenkomst waarbij AP pas over de film mocht berichten na de première, wat AP weigerde.

Reactie Associated Press
Vóór de première van de film op Sundance publiceerde AP een rapport waarin Nguyens beweringen werden weerlegd; de functionarissen daar hadden het rapport destijds nog niet gezien. Het was het resultaat van zes maanden onderzoek met zeven interviews; alle zeven personen beweerden dat Ut de foto had genomen. Het rapport betwistte ook verschillende beweringen van Robinson, evenals zijn legitimiteit om ze te doen, namelijk Robinsons eigen mondelinge bevestiging van Uts kredietwaardigheid in 2005. De pers maakte ook een tijdlijn van de gebeurtenissen en verzamelde Uts "sterke oeuvre van die dag" om te bevestigen dat hij de foto destijds had kunnen maken.

Uiteindelijk concludeerde het rapport: "Bij gebrek aan nieuw, overtuigend bewijs van het tegendeel heeft de AP geen reden om aan te nemen dat iemand anders dan Ut de foto heeft genomen." De AP schreef echter dat zij vragen over de kredietwaardigheid van de foto zou blijven onderzoeken en "passende corrigerende maatregelen zou nemen" in het geval van meer overtuigend bewijs.

Ut heeft de bewering dat hij de foto heeft gemaakt, opnieuw bevestigd. Een andere fotojournalist, David Burnett, die in 1972 ter plaatse was, bevestigde eveneens dat hij Ut de foto had zien maken. Burnett betwistte ook Robinsons beweringen dat Faas "Maak er Nick Ut van" had gezegd; hij reageerde door te stellen dat Faas in werkelijkheid had gezegd: "Je doet goed werk vandaag, Ut."

Uts advocaat, James Hornstein, heeft overwogen de zaak aanhangig te maken en stelde dat "we een sterke zaak hebben voor smaad". Hornstein deelde namens Phuc ook mee dat Phuc Nguyens film beschouwde als een "schandalige en valse aanval" op Ut en bevestigde dat Ut haar leven heeft gered. Daarnaast stuurde Ut een brief naar de distributeur van de film en Sundance waarin hij hen dreigde met een smaadzaak als ze de presentatie van de film zouden doorzetten. De oom van Phuc verdedigde ook Uts krediet.

Kritische ontvangst
David Friend, die voor Vanity Fair schreef, schreef: "De kracht van de film schuilt niet in de onderzoeksinventiviteit van de filmmakers. De film staat of valt met de getuigenis van Nghe – en de herinneringen die ontroerend worden verteld door zijn familieleden, waaronder zijn dochters en zijn zwager, Tran Van Than. Deze verhalen zijn meeslepend." Friend erkende echter ook enkele "ontbrekende stukjes" van de film, zoals het ontbreken van getuigenissen van Ut en Phuc. Hij vond het ook "niet overtuigend" dat AP opzettelijk de onterechte vermelding van de foto verdoezelde, terwijl hij de kracht van AP's weerlegging erkende. Uiteindelijk concludeerde Friend: "Bekijk de film en oordeel zelf."

The Hollywood Reporter vond Nguyen en Knights verslag van de foto "overtuigend" en concludeerde dat "het verhaal dat Nguyens film methodisch maar gevoelig ontmantelt een onuitwisbaar onderdeel is van het collectieve onderbewustzijn, en een sleutelelement in het verhaal van AP... De reactie, zoals gerapporteerd door de filmmakers, zal niemand verbazen die ooit door een organisatie is gegaslight. Het is desalniettemin ontmoedigend."

RogerEbert.com concludeerde dat de film "opbouwt naar een forensisch onderzoek dat gewoonweg fenomenaal is, waarbij een team van Franse experts foto's en beelden van die dag maakt om bijna onomstotelijk te bewijzen wie de foto heeft genomen... In een tijdperk waarin de journalistieke instelling zelf in verval is, is het bijna troostrijk om te zien dat mensen zoals Knight vechten voor de geldigheid ervan."

Flickering Myth gaf de film vier van de vijf sterren en schreef: "Hoewel de film ook draait om het ondervragen van Associated Press, die zeker schuldig en machtig genoeg lijken om elke klokkenluider tot in den treure te veroordelen, speelt er iets veel verraderlijkers mee: vertrouwde, veelal blanke journalisten die niet alleen potentieel spelen met de geschiedenis, maar ook met de levens van Vietnamese oorlogscorrespondenten." Moveable Fest betoogde eveneens dat de "krachtigste conclusie" van de film was dat de Vietnamese media geen erkenning kregen voor hun bijdragen aan de berichtgeving over de Vietnamoorlog.

Yunghi Kim, een fotojournalist en finalist voor de Pulitzerprijs, noemde de film een "poging tot het belasteren van een geliefde, baanbrekende Aziatische fotograaf door een groep blanke producenten." Nguyen reageerde hierop door te stellen dat de film een team had dat voornamelijk uit mensen van kleur en vrouwen bestond.

- Jammer dat er toen blijkbaar nog geen camera's of film bestond waarin een datum en de naam van de oorspronkelijke maker kon worden mee gefotografeerd...... -

Maar laten we toch maar met het 'napalmmeisje' afsluiten. Hieronder nog een korte reportage van haar bezoek aan Kampen.